Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Merkez Yönetim Kurulu tarafından yapılan açıklamada; Açık Bilette İade Hakkı Tanınmalı, 180 Günlük Süre Korunmalıdır!

“10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan demiryolu yolcu haklarına ilişkin yönetmelik değişikliği, tüketicinin korunması açısından yeniden değerlendirilmelidir. Düzenlemeler tüketicinin haklarını daraltmak yerine güçlendirmelidir.
AÇIK BİLET SÜRESİ KISALTILMAMALI, İADE HAKKI GÜVENCEYE ALINMALIDIR
Belirli gecikme ve sefer iptali durumlarında açık biletin asgari geçerlilik süresinin 180 günden 90 güne indirilmesi tüketici mağduriyetini artıracaktır. Emekliler, öğrenciler, çalışanlar ve sağlık veya ailevi nedenlerle seyahatini erteleyen yurttaşlar kısa sürede yeniden seyahat planlayamayabilir. Sürenin kısaltılmasından vazgeçilmeli; yolcunun kendi isteğiyle açığa aldığı biletler dâhil, açık biletlerde en az 180 günlük süre güvenceye alınmalıdır. Önceden düzenlenmiş biletlerin geçerliliği de korunmalıdır.
Açık bilet, tüketicinin ödediği bedeli kaybetmesine yol açmamalıdır. Geçerlilik süresi içinde iade hakkı tanınmalı, süre sonunda kullanılmayan bedelin geri ödenmesi güvenceye alınmalıdır. Hareket saatine en az 24 saat kala yapılan iadelerde kesinti kaldırılmalı; yalnızca işletmenin geri alamadığı, belgelenmiş zorunlu vergi ve harçlar varsa bunlar düşülebilmelidir. İşletmeciden kaynaklanan iptal ve gecikmelerde ise iade kesintisiz yapılmalı, tüketici açık bilet almaya zorlanmamalıdır.
TÜKETİCİYE UYGULANAN YAPTIRIMLAR ADİL VE ÖLÇÜLÜ OLMALIDIR
Yolculara uygulanan cezalı bilet, ek ücret ve seyahat hakkını sınırlandıran işlemlerde hangi davranışın hangi yaptırımı doğurduğu açıkça belirtilmelidir. Geçerli bilet, indirimden yararlanma, belge ibrazı, bagaj ve araç taşıma koşulları ile bunlara aykırılığın sonuçları tüketiciye önceden anlaşılır biçimde açıklanmalıdır.
Uzun sözleşmeler ve “okudum, kabul ettim” kutuları tek başına yeterli bilgilendirme sayılmamalıdır. Kurallar ve yaptırımlar; yaşlıların, engellilerin ve dijital hizmetleri kullanamayan yurttaşların da erişebileceği yöntemlerle duyurulmalıdır. Bilgilendirmeye bağlı cezalı işlemlerde, tüketicinin ilgili kural ve yaptırım konusunda bilgilendirildiği somut olarak tespit edilmeli; buna rağmen ihlal gerçekleşmişse ölçülü yaptırım uygulanmalıdır.
İşletmenin sistem arızası, yanlış veya eksik yönlendirmesi nedeniyle ortaya çıkan sorunların bedeli tüketiciye yüklenmemelidir. Her cezalı işlemde gerekçe, dayanak, hesaplanan tutar ve itiraz yolu açıkça gösterilmeli; tüketiciye açıklama yapma ve hatayı düzeltme olanağı tanınmalıdır. İlk kez gerçekleşen, kasıt içermeyen ve güvenliği tehlikeye atmayan ihlallerde öncelikle uyarı veya indirimli ceza uygulanmasını sağlayacak düzenleme yapılmalıdır. Bilgilendirmeye rağmen tekrarlanan ihlallerde yaptırım kademeli artırılmalıdır. Yaptırımlar, ihlalin ağırlığıyla orantılı olmalı; tüketiciyi aşırı mali yük altında bırakmamalıdır.
Bakanlığı; 180 günlük açık bilet süresini güvenceye almaya, kullanılmayan bilet bedellerinin iadesinin kesintisiz yapılmasını sağlamaya ve tüketicilere yönelik yaptırımları açık bilgilendirme, somut tespit ve ölçülülük esaslarıyla düzenlemeye çağırıyoruz.
Evrensel hakkımız olan Temsil Hakkı çerçevesinde, bu süreçte tüketici örgütlerinin görüşlerinin alınmasını talep ediyoruz.
Tüketicinin hakkı süre dolunca yok olmamalı; ödediği para, sunulmayan hizmet nedeniyle işletmenin kazancına dönüşmemelidir” şeklinde ifade edildi.
Bir yanıt yazın